De choreograaf is het voorbeeld voor leidinggevenden. Geen land kent zoveel organisatieadviseurs en interim-managers als Nederland. Het wijst op het gebrek aan organisatorisch vermogen van leidinggevenden en managers in organisaties.
De afgelopen vijftien jaar hebben een aantal filosofen bij de overheid, de gezondheidszorg en het bedrijfsleven, trainingen gegeven waarin deze kwesties met leidinggevenden zijn behandeld. De praktijkgerichte benadering van filosofen heeft als gemeenschappelijk uitgangspunt dat anders organiseren afhankelijk is van anders denken over organiseren.
Vijftien jaar geleden verscheen de Nederlandse vertaling van het boek Beelden van een organisatie. Hierin presenteerde de Britse organisatietheoreticus Gareth Morgan acht metaforen van organisaties. Hij beziet ze als machines, als organismen of als culturen. Deze beelden maken verschillende manieren van denken over organisaties mogelijk. Ze maken het ook mogelijk om verschillende manieren van leidinggeven te omschrijven, bijvoorbeeld als ‘generaal’, als ‘chirurg’ of als ‘masseur’.
Op basis van deze ervaringen en mijn samenwerking met de choreograaf Krisztina de Châtel, artistiek leider van Dansgroep Krisztina de Châtel ben ik tot de conclusie gekomen dat de choreograaf het voorbeeld moet zijn voor de leidinggevende. De choreograaf geeft leiding aan een proces dat resulteert in een voorstelling waarin de dansers zelf samen scheppend bezig en in beweging zijn.
Deze manier van leidinggeven vat leidinggeven en organiseren vooral op als een relationeel en co-creatief proces. De ‘choreografische’ benadering geeft alle betrokkenen de kans om zelf en samen creatief te zijn en zich verantwoordelijk te voelen en tonen. Het biedt een alternatief voor de ‘procedurele’ benadering die de nadruk legt op regels en protocollen om een organisatie onder controle te krijgen. Het verlangt van de leidinggevende een ‘gevoel voor wat er allemaal gaande is’ (Antonio Damasio) en het vermogen om op een open, flexibele en innovatieve wijze in besluitvormingsprocessen ‘present’ te zijn. Bovendien is de leidinggevende zelf in staat tot organisatieverandering.
Uit: Financieel Dagblad, 23 augustus 2007